Wojewódzki Komitet Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Olsztynie jest organem opiniodawczo-doradczym Wojewody Warmińsko-Mazurskiego.
Komitet realizuje na terenie województwa warmińsko-mazurskiego zadania Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, określone w ustawie z dnia 21 stycznia 1988 r. o Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa i rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 1988 r. w sprawie organizacji, trybu działania i zasad finansowania Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Komitetów Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.
Do zadań Komitetu należy w szczególności:
- sprawowanie opieki nad miejscami walk i męczeństwa oraz trwałe upamiętnianie związanych z tymi miejscami faktów, wydarzeń i postaci,
- ocenianie stanu opieki nad miejscami i trwałymi obiektami pamięci narodowej, a w szczególności nad pomnikami, cmentarzami i mogiłami wojennymi oraz walk narodowowyzwoleńczych, cmentarzami ofiar terroru hitlerowskiego,
- opiniowanie pod względem historycznym i artystycznym wniosków o trwałe upamiętnienie miejsc wydarzeń historycznych, a także wybitnych postaci związanych z dziejami walk i męczeństwa,
- opiniowanie wniosków o nadanie medalu „Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej”.
Akty prawne regulujące funkcjonowanie Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa:
- ustawa z dnia 21 stycznia 1988 r. o Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (Dz.U. Nr 2, poz. 2 z późn. zm.),
- rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 1988 r. w sprawie organizacji, trybu działania i zasad finansowania Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Komitetów Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (Dz. U. Nr 22, poz. 154),
- Zarządzenie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego Nr 195 z dnia 9 grudnia 2004 r. w sprawie powołania składu osobowego Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, zmienione zarządzeniem Nr 31 z dnia 27 lutego 2006 r., Nr 246 z dnia 7 września 2007 r., Nr 79 z dnia 20 marca 2008 r. i Nr 271 z dnia 9 października 2008 r.
Przewodniczącym Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Olsztynie jest Marian Podziewski - Wojewoda Warmińsko-Mazurski.
W skład osobowy Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Olsztynie zostały powołane następujące osoby:
1. Edyta Jędrzejewska – Z-ca Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Wojewódzkiego w Olsztynie – sekretarz Komitetu,
oraz pełniący funkcję członków Komitetu:
2. ks. Julian Żołnierkiewicz – Archiprezbiter Olsztyński,
3. Stanisław Achremczyk – Dyrektor Ośrodka Badań Naukowych im. W. Kętrzyńskiego w Olsztynie,
4. Barbara Zalewska - Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Konserwator Zabytków,
5. Janusz Wierzyński – Stowarzyszenie Środowisk Twórczych w Olsztynie,
6. Ewa Olkowska – Towarzystwo Opieki nad Zabytkami w Olsztynie,
7. Joanna Wańkowska-Sobiesiak – Pełnomocnik Wojewody ds. Mniejszości Narodowych i Etnicznych,
8. Alina Zienkiewicz - Przewodnicząca Związku Inwalidów Wojennych RP w Olsztynie,
9. płk. dypl. Krzysztof Przychodzeń - Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Olsztynie
10. Wiktor Knercer - Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Olsztynie
Kadencja Komitetu trwa 4 lata.
W celu wydania przez Komitet opinii w sprawie upamiętnienia miejsca pamięci narodowej należy skierować oficjalny wniosek o zaopiniowanie upamiętnienia wraz z uzasadnieniem, zawierający m.in.:
- plan sytuacyjny uwzględniający lokalizację upamiętnienia oraz zagospodarowanie terenu,
- projekt upamiętnienia wraz z treścią napisów upamiętniających,
- uchwałę Rady Gminy w sprawie wzniesienia upamiętnienia,
- kalkulację kosztów ze wskazaniem sposobu finansowania realizacji projektu.
Wnioski o wydanie opinii przez Wojewódzki Komitet Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa należy składać na adres:
Al. Piłsudskiego 7/9
10-575 Olsztyn
bądź osobiście w pokoju 139
Obsługę organizacyjno-techniczną Komitetu prowadzi Wydział Polityki Społecznej Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Wojewódzkiego w Olsztynie.